Pedagog

M-a-n-i-a głoskowania

Nauka głoskowania to bardzo ważny etap w procesie nauki czytania. To tak naprawdę ćwiczenia słuchu fonematycznego, to dzielenie wyrazów na głoski (najpierw wyrazy są krótkie, z czasem coraz dłuższe), czyli pojedyncze dźwięki, które dziecko jest w stanie usłyszeć.

Ćwiczenia można zacząć od następujących wyrazów: dom, rok, sok, oko, noc, nos, smok, mrok.
Dodatkowo ćwiczmy z dzieckiem zarazem analizę jak i syntezę słuchową, np. rodzic mówi wyraz dom, a dziecko głoskuje d-o-m– to jest analiza słuchowa wyrazów. Lub rodzic głoskuje s-o-k, a dziecko mówi sok– to jest synteza słuchowa wyrazów. Oba rodzaje ćwiczeń są bardzo ważne i można je wykorzystywać w czasie codziennej zabawy czy na spacerze.
Kolejny ważny problem pojawia się w trakcie głoskowania podczas występowania w wyrazie głoski „i”. Przed spółgłoską kiedy występuje zmiękcza spółgłoskę poprzedzającą i jest samodzielną głoską, np.:
• p’-i-n-g-w’-i-n (pingwin),
• p’-i-s-t-o-l-e-t (pistolet).

„I” przed samogłoską nie jest samodzielną głoską, a jedynie zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę, np.:
• m’-o-t-ł-a (5 głosek), ale m-i-o-t-ł-a (6 liter),
• p’-o-s-e-n-k-a (7 głosek), ale p-i-o-s-e-n-k-a (8 liter).
Natomiast te wyrazy poniżej zawierają głoski i, a także dwuznaki, np:
• dź-w’-ę-k-i (5 głosek), ale aż d-ź-w-i-ę-k-i (7 liter),
• b-rz-o-s-k-f’-i-n’-a (9 głosek), ale aż b-r-z-o-s-k-w-i-n-i-a (11 liter).

Poniżej zamieszczam autorskie karty pracy. Polecam!

Dziecięce bazgrołki, czyli sens ćwiczeń gafomotorycznych
Grafomotoryka to, mówiąc najprościej, umiejętność rysowania
i pisania. Zestawy ćwiczeń grafomotorycznych w dużym stopniu przygotowują dziecko do nauki pisania. Jest to proces, który trwa latami, a wsparcie otoczenia stanowi tutaj bardzo ważny czynnik dalszego rozwoju dziecka.

Rozwój grafomotoryki dziecka trwa kilka lat. Na początku tej drogi obrazki, a dokładniej jego elementy, są nierozpoznawalne. Dziecko spontanicznie chwyta kredkę i wykonuje nią nieregularne linie, stawia kropki lub też, przy dużym napięciu mięśni ręki i dłoni, rozrywa kartkę. Na późniejszym etapie pojawiają się regularne linie pionowe i poziome, które mogą przecinać się w różnych kierunkach. Czterolatek często ma problem z zaplanowaniem rysunku, lecz rysuje głowonogi, jego rysunki mogą być jeszcze uproszczone, lecz zazwyczaj kolorowe. Sześciolatek rysuje obrazek zgodnie z proponowanym tematem, widać na rysunku zróżnicowanie płci, dużo szczegółów, elementów charakterystycznych.
Należy pamiętać o tym, że każde dziecko rozwija się w indywidualny sposób i w swoim tempie. Dopiero po etapie rysowania spontanicznego, rysowania po śladzie szlaczków, czy też znaków literopodobnych, dziecko jest w stanie przystąpić do nauki pisania w zeszycie z liniaturą przy użyciu innych narzędzi pisarskich. Ważne jest, aby wspierać małego człowieka w tym wielkim dla niego wyzwaniu. Małe dzieci uwielbiają ruch, dlatego dobrze jest tak zaaranżować otoczenie, aby mogły wykonywać dużo operacji ruchowych, wykorzystywać różne materiały i struktury, tak aby eksplorować otoczenie. Ćwiczenia grafomotoryczne nie muszą odbywać się zawsze przy stoliku czy biurku. Możną wykorzystać płaszczyzny pionowe – tablicę z kredą, tablicę suchościeralną, ścianę pomalowaną zmywalną farbą oraz poziome – kartkę, zeszyt. Wielką radość sprawi dziecku pokrywanie wielkich płaszczyzn farbami, pisakami czy też kredkami. Niech dziecko poodbija na kartce swoje ręce, stopy, niech drze i zgniata niepotrzebne gazety, a następnie wykorzystuje je twórczo w swojej pracy. Fantastyczną zabawą jest również wyrabianie masy solnej, zabawa ciastoliną czy plasteliną, zagniatanie domowego ciasta albo nawlekanie korali. Wszystkie te czynności niezwykle zaciekawią dziecko, a jednocześnie przyczynią się do stymulowania wzroku, słuchu i narządu ruchu.
Pamiętaj Rodzicu! Wszystko można posprzątać, umyć i wyczyścić. Najważniejsza w Twoim działaniu jest cierpliwość i życzliwość, a sukcesy edukacyjne Twojego dziecka będą Twoją radością i dumą 🙂
Bibliografia i literatura:
1.Ćwiczenia grafomotoryczne. Z. 1, Ćwiczenia wspomagające naukę pisania / Ewa Gaweł ; il. Robert Gaweł. – Wyd. 2. – Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2006,

  1. Ćwiczenia grafomotoryczne. Z. 2, Ćwiczenia wspomagające naukę pisania / Ewa Gaweł ; il. Robert Gaweł. – Wyd. 2. – Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2006,
  2. Metoda Dobrego Startu : od wierszyka do rysunku : ćwiczenia / Marta Bogdanowicz, Małgorzata Barańska, Ewa Jakacka. – Gdańsk : Wydawnictwo Harmonia, 2008,
    Sześciolatek w świecie liter : ćwiczenia – część 1 / Jan Malczewski, Lidia Malczewska-Garsztkowiak. – Warszawa : Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, cop. 2005.

Poniżej zamieszczam przykładowe karty pracy co ćwiczeń grafomotorycznych.

Skip to content